Tiêm máu HIV vào cháu bé 3 tuổi để trả thù, giết người, vận chuyển ma tuý,… nhưng tất cả bọn họ lại được toà phán quyết giảm án do bị “bệnh tâm thần”.
Năm 2014, biết bạn trai có con 3 tuổi với người khác, Đào Thị Thu Thảo (35 tuổi, giám đốc chi nhánh một công ty ở Vũng Tàu) nổi cơn ghen tức lên kế hoạch bắt cóc đứa nhỏ nhưng bất thành. Đến giữa năm 2015, thị chi 120 triệu đồng thuê Lê Trung Linh (33 tuổi) và Huỳnh Văn Thế (32 tuổi) mua máu nhiễm HIV chích vào người cháu bé. Tuy nhiên,trong quá trình điều tra, Thảo bỗng nhiên được cho là bị bệnh trầm cảm nặng, có triệu chứng loạn thần. Kết quả giám định pháp y hồi năm ngoái cũng xác định “tại thời điểm gây án và hiện nay đương sự không có năng lực nhận thức và điều khiển hành vi". Nhờ đó, thị được VKS tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đình chỉ điều tra bị can và áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc. Sau gần hai tháng chữa trị tại Bệnh viện tâm thần Trung ương Biên Hòa, hồi tháng 9/2016 tình trạng bệnh của Thảo đã ổn định, không cần thiết điều trị bắt buộc nữa nhưng VKS không phục hồi điều tra.
Từ chủ mưu, Thảo được xác định là "nhân chứng" trong vụ án. Chị ta quay lại cơ quan xin tiếp tục công việc cũ nhưng khi tòa chuẩn bị đưa vụ án ra xét xử lại "tiếp tục điều trị bệnh". Là người được Thảo thuê thực hiện dã tâm, Linh thừa nhận hành vi phạm tội và khẳng định trước HĐXX "bà Thảo không hề bị bệnh tâm thần". TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu sau đó trả hồ sơ, yêu cầu điều tra bổ sung do "kết quả giám định tâm thần Thảo có nhiều nghi vấn, mâu thuẫn với thực tế khách quan".
Còn Nguyễn Đăng Thành (35 tuổi), sau khi đoạt mạng con gái của GS.TS Khoa học tại Sài Gòn vì không được đáp lại tình cảm, gã "hóa điên". Trong nỗi đau mất mát tột cùng, gia đình nạn nhân muốn Thành bị trừng trị thì anh ta lại được tạm đình chỉ điều tra để đưa đi chữa bệnh. Sau gần 6 năm chữa trị, cuối năm ngoái, Thành mới được đưa ra xét xử. Vẻ căng thẳng nhưng khá tỉnh cáo, Thành nhận tội và xin lỗi gia đình nạn nhân. Với hành vi mang tính côn đồ, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, đáng lẽ Thành phải nhận mức án cao nhất. Tuy nhiên, do có bệnh án tâm thần anh ta được HĐXX giảm nhẹ một phần hình phạt, tuyên án chung thân.
Không chỉ có người Việt, Jones Nathan Andrew James (35 tuổi, quốc tịch Australia) từng bị bắt về hành vi vận chuyển hơn 3 kg ma túy lên máy bay trong lần cùng vợ con sang Việt Nam du lịch. Với lượng ma túy đặc biệt lớn, James bị truy tố với mức án cao nhất. Tuy nhiên, trong phiên xử hồi tháng 5/2016, TAND TP HCM chỉ áp dụng án chung thân do James có tiền sử về bệnh tâm thần.
Nguyên Phó tòa Hình sự TAND TP HCM Nguyễn Thị Thu Thuỷ cho biết, theo quy định của pháp luật, những người bị tâm thần hoặc hạn chế về nhận thức khi gây án được miễn hoặc giảm nhẹ một phần trách nhiệm hình sự. Nhưng cũng có trường hợp giả bệnh tâm thần, làm "bùa hộ mệnh" để trốn tránh bị pháp luật xử lý. Việc này có thể khiến gia đình người bị hại bức xúc. Tuy nhiên, trong một số trường hợp khi bị cáo thực hiện hành vi phạm tội đặc biệt nghiêm trọng có tính man rợ... tòa có thể không cần thiết áp dụng tình tiết giảm nhẹ này.
Đối với trường hợp nữ giám đốc thuê người lên kế hoạch bắt cóc rồi tiêm máu nhiễm HIV vào người cháu bé nhưng không bị truy tố, theo bà Thuỷ, việc xác định lại người này có đủ năng lực nhận thức hành vi phạm tội hay không là rất cần thiết.
