Trong giới sinh vật có gần 7 vạn loài nấm nhưng chỉ có hơn 100 loài có thể ăn hoặc dùng làm thuốc. Ngoài giá trị dinh dưỡng cung cấp cho cơ thể, nấm còn có rất nhiều tác dụng khác.
Tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể: Các polysaccharide trong nấm có khả năng hoạt hóa miễn dịch tế bào, thúc đẩy quá trình sinh trưởng và phát triển của tế bào lympho, kích hoạt tế bào lympho T và lympho B. Nấm linh chi, nấm vân chi, nấm đầu khỉ và mộc nhĩ đen còn có tác dụng nâng cao năng lực hoạt động của đại thực bào.
Kháng ung thư và kháng virus: Trên thực nghiệm, hầu hết các loại nấm ăn đều có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Với nấm hương, nấm linh chi và nấm trư linh, tác dụng này đã được khảo sát và khẳng định trên lâm sàng. Nhiều loại nấm ăn có công năng kích thích cơ thể sản sinh interferon, nhờ đó ức chế được quá trình sinh trưởng và lưu chuyển của virus.
Nguồn vitamin D: Nấm là nguồn thức ăn duy nhất cung cấp vitamin D dồi dào cho cơ thể. Nấm tạo ra vitamin D khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời giống như da của chúng ta. Khi nấm tiếp xúc với tia cực tím B dẫn đến sự hình thành một lượng lớn vitamin D.
Dự phòng và trị liệu các bệnh tim mạch: Nấm có tác dụng điều tiết công năng tim mạch, làm tăng lưu lượng máu động mạch vành, hạ thấp lượng oxy tiêu thụ và cải thiện tình trạng thiếu máu cơ tim. Ngoài ra, còn có tác dụng làm hạ huyết áp, điều chỉnh rối loạn lipid máu, làm hạ lượng cholesterol, triglycerid và beta-lipoprotein trong huyết thanh.
Giải độc và bảo vệ tế bào gan: Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhiều loại nấm ăn có tác dụng giải độc và bảo vệ tế bào gan rất tốt. Ví như nấm hương và nấm linh chi có khả năng làm giảm thiểu tác hại đối với tế bào gan của các chất như carbon tetrachlorid, thioacetamide và prednisone, làm tăng hàm lượng glucogen trong gan và hạ thấp men gan.
Hạ đường máu và chống phóng xạ: Khá nhiều loại nấm ăn có tác dụng làm hạ đường máu như ngân nhĩ, đông trùng hạ thảo, nấm linh chi... Cơ chế làm giảm đường huyết của đông trùng hạ thảo là kích thích tuyến tụy bài tiết insulin. Ngoài công dụng điều chỉnh đường máu, các polysaccharide B và C trong nấm linh chi còn có tác dụng chống phóng xạ.
Thanh trừ các gốc tự do và chống lão hóa: Gốc tự do là các sản phẩm có hại của quá trình chuyển hóa tế bào. Nhiều loại nấm ăn như nấm linh chi, mộc nhĩ đen, ngân nhĩ... có tác dụng thanh trừ các sản phẩm này, làm giảm chất mỡ trong cơ thể, từ đó có khả năng làm chậm quá trình lão hóa và kéo dài tuổi thọ.
Thúc đẩy chuyển hoá, trao đổi chất, hạn chế béo phì: Sự trao đổi chất là một trong những chức năng quan trọng của cơ thể. Trao đổi chất không tốt có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe và là nguyên nhân chính dẫn đến bệnh béo phì. Vitamin B rất quan trọng trong quá trình trao đổi chất. Nấm có chứa một lượng lớn vitamin B, giúp cho việc chuyển đổi thức ăn thành glucose để sản sinh ra năng lượng. Hơn nữa, nấm rất giàu vitamin B2 và B3.
Giảm bệnh tiểu đường: Nấm là thực phẩm chứa năng lượng thấp, nhưng lại chứa nhiều nước, protein, vitamin, chất xơ và không có chất béo hay cholesterol. Ngoài ra, chúng chứa insulin tự nhiên là yếu tố chính để chống lại bệnh tiểu đường.
