Sóng thần có lẽ là hiện tượng không còn quá lạ lẫm với con người. Trong lịch sử, có không ít các quốc gia trên thế giới đã gặp phải hiện tượng này. Sóng thần có khả năng cướp đi hàng ngàn sinh mạng con người, phá vỡ hết những công trình xây dựng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế của các quốc gia phải hứng chịu nó. Vậy sóng thần là gì và nó được hình thành như thế nào?
Định nghĩa sóng thần là gì?
Sóng thần là một trong những hiện tượng thiên nhiên đặc biệt nguy hiểm được hiểu là các đợt sóng liên tiếp tương tự con sóng biển thông thường. Tuy nhiên tốc độ di chuyển, thể tích khối nước và chiều cao của sóng thần cao gấp nhiều lần sóng biển và đặc biết có sức tàn phá kinh khủng.
Nếu như sóng biển thông thường chỉ cao khoảng vài chục cm thì sóng thần có thể cao đến vài chục mét. Bên cạnh đó, chiều dài của sóng thần có thể lên đến hàng trăm km có khả năng dịch chuyển và gây chấn động trên diện rộng.
Nguyên nhân và quá trình hình thành sóng thần
Hầu hết những cơn sóng thần khi xảy ra đều đi kèm với hiện tượng động đất. Và hiện tượng này cũng là nguyên nhân chính dẫn đến sóng thần. Lớp vỏ ngoài của trái đất được cấu tạo bởi lớp thạch quyển (bao gồm đá cứng tạo nên các mảng kiến tạo riêng biệt, mỗi mảng sẽ tạo thành lục địa hoặc đại dương). Khi các mảng kiến tạo di chuyển và va chạm vào nhau, một mảng sẽ bị trồi lên còn mạng kia sẽ bị đẩy xuống dẫn đến tình trạng xuất hiện sự đứt gãy. Bên cạnh đó, va chạm này còn giải phóng một lượng năng lượng khổng lồ và gây ra động đất. Động đất khi diễn ra ở vùng đại dương sẽ làm cho một thể tích lớn nước liên tục dâng lên sau đó nhanh chóng rơi xuống và tạo thành những cơn sóng thần. Ngoài ra nguyên nhân xảy ra sóng thần có thể là do hiện tượng núi lửa phun trào, va chạm thiên thạch hoặc lở đất.
Về quá trình hình thành: Một cơn sóng thần có thể hình thành trong khoảng vài phút đến vài tiếng đồng hồ. Dưới tác động của những nguyên nhân trên, một khối lượng nước lớn sẽ dâng lên sau đó nhanh chóng rơi xuống dưới tác động của trọng lực. Sau khi rơi xuống, chúng sẽ nhanh gọn lan tỏa ra khắp đại dương và hình thành sóng thần.
Chính vì vậy những sơn sóng thần thường nằm sâu dưới đáy đại dương nên rất khó nhận diện. Sau khi hình thành, chúng sẽ nhanh chóng đi qua đại dương với tốc độ trung bình khoảng 700 - 800 kilômét một giờ (km/h). Khi đến gần đất liền, do vùng nước trở nên nông hơn, nguồn năng lượng khổng lồ bắt đầu đẩy nước lên cao và tạo thành một bức tường nước khổng lồ. Lúc này, vận tốc của con sóng cũng được giảm xuống còn khoảng 20 - 50 km/h, nhỏ hơn rất nhiều so với lúc ở trên đại dương song rõ ràng con người cũng không thể chạy được với tốc độ như vậy nên sẽ gây ra nhiều hậu quả. Thông thường một cơn sóng thần sẽ có nhiều đợt sóng liên tiếp nhau. Năng lượng của đợt sóng sau sẽ giảm đi so với đợt sóng trước. Bên cạnh đó, khi càng gần đất liền thì chu kỳ sóng sẽ càng giảm.
Với những chia sẻ vừa rồi, hi vọng các bạn đã có thêm nhiều hiểu biết về nguyên nhân và quá trình hình thành sóng thần. Để có thể hạn chế tối đa thiệt hại mà sóng thần gây ra, hiện nay ở một số nước thường xuyên phải đối mặt với hiện tượng này đã thực hiện nhiều biện pháp để phòng tránh.
