Những tình tiết nào được loại trừ trách nhiệm hình sự?

Mọi tội phạm đều phải chịu trách nhiệm hình sự (TNHS) cho hậu quả của hành vi mà mình đã gây ra. Tuy nhiên cũng có những trường hợp, sau khi thực hiện các hành vi gây đe dọa, nguy hiểm cho xã hội nhưng không bị coi là tội phạm đồng thời được loại trừ TNHS nên sẽ không phải chịu án phạt. Vậy loại trừ TNHS là gì? Những tiết tiết nào được loại trừ trách nhiệm hình sự?
 

Những tình tiết nào được loại trừ trách nhiệm hình sự?
 

Loại trừ trách nhiệm hình sự là gì?

Loại trừ trách nhiệm hình sự là một trong những chế định quan trọng của Bộ luật hình sự Việt Nam, quy định về những sự việc, hành vi gây thiệt hại về mặt pháp lý, hình sự nhưng không bị coi là tội phạm hoặc không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Đặc điểm cơ bản của những trường hợp được loại trừ TNHS đó là: thực hiện các hành vi gây thiệt hại bị luật hình sự cấm và được quy định trong điều luật cụ thể nhưng được coi là hợp lý về mặt pháp lý. Thực hiện hành vi gây lỗi để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, mọi người xung quanh trong giới hạn. Hành vi gây lỗi không đủ các dấu hiệu để cấu thành tội phạm.
 

Những tình tiết nào được loại trừ trách nhiệm hình sự?
 

Các trường hợp được loại trừ trách nhiệm hình sự theo quy định

Trong Bộ luật hình sự năm 2015, đã đưa ra quy định về các trường hợp được loại trừ trách nhiệm hình sự và cụ thể như sau:

Điều 20: Những người thực hiện hành vi gây nguy hiểm cho xã hội nhưng không thấy trước hoặc không buộc phải thấy trước hậu quả do một sự kiện bất ngờ nào đó có thể xảy ra thì không phải chịu TNHS do thiếu yếu tố lỗi và dấu hiệu về mặt chủ quan để cấu thành tội phạm.

► Điều 21: Những người thực hiện hành vi gây nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác liên quan đến nhận thức, không có khả năng điều khiển hành vi của mình thì sẽ không phải chịu TNHS do thiếu dấu hiệu về mặt chủ quan để cấu thành tội phạm.

► Điều 22: Những người thực hiện hành vi phạm lỗi với mục đích phòng vệ chính đáng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bản thân, cho mọi người xung quanh cũng như các cơ quan, tổ chức Nhà nước. Tuy nhiên trong trường hợp này, hành vi phạm lỗi phải tương xứng, không vượt quá hành vi xâm hại.

► Điều 23: Người phạm lỗi trong những tình thế cấp thiết, bắt buộc phải thực hiện các hành vi gây thiệt hại về mặt pháp lý để bảo vệ cho quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, mọi người xung quanh cũng như các tổ chức, cơ quan,...trước những hành vi có mức độ gây nguy hiểm, thiệt hại cao hơn.
 

Những tình tiết nào được loại trừ trách nhiệm hình sự?
 

► Điều 24: Những người thực hiện hành vi gây thiệt hại về mặt pháp lý hoặc sử dụng vũ khí để bắt giữ tội phạm sẽ không bị truy cứu TNHS. Tuy nhiên để được xét vào trường hợp được loại trừ TNHS này, người gây ra hành vi gây hại phải đảm bảo thỏa mãn các điều kiện: hành vi gây hại trong khi bắt giữ phải thuộc về chủ thể có thẩm quyền; hành vi gây hại phải là biện pháp cuối cùng; chỉ sử dụng vũ lực khi thật sự cần thiết.

► Điều 25: Những người thực hiện hành vi gây thiệt hại trong quá trình nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ mới để đem lại những lợi ích cho xã hội, cộng đồng mặc dù đã tuân thủ đúng quy trình, quy phạm, áp dụng đầy đủ biện pháp phòng ngừa sẽ không bị truy cứu TNHS.

► Điều 26: Những người thực hiện hành vi gây hại về mặt pháp lý hình sự có dấu hiệu nào đó bị pháp luật hình sự cấm trong khi thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc của cấp trên trong lực lượng vũ trang nhân dân để hoàn thành nhiệm vụ quốc phòng, an ninh nếu đã thực hiện đầy đủ quy trình báo cáo người ra mệnh lệnh nhưng người ra mệnh lệnh vẫn yêu cầu chấp hành mệnh lệnh đó, thì không phải chịu TNHS. Trong trường hợp này người ra mệnh lệnh phải chịu TNHS.

Trên đây là thông tin về khái niệm cũng như những tình tiết được loại trừ trách nhiệm hình sự mà VnNews360 muốn chia sẻ đến bạn đọc. Hi vọng sau khi tham khảo bài viết, các bạn đã biết những hành vi gây lỗi trong trường hợp nào sẽ được loại trừ trách nhiệm hình sự và thông qua đó đưa ra quyết định đúng đắn nếu gặp phải tình huống nguy hiểm, giúp bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của bản thân, của mọi người xung quanh cũng như của các cơ quan, tổ chức Nhà nước.

Chủ đề: luật hình sự
Tin Pháp Luật khác:
  • Dấu hiệu đặc trưng của tội giết người
    Điều 123 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 quy định tội giết người có một số dấu hiệu đặc trưng về mặt chủ thể, khách quan, chủ quan và khách thể.
  • Cách tính và mức nộp thuế môn bài 2022
    Thuế môn bài là khoản tiền mà các cá nhân, đơn vị kinh doanh phải nộp định kỳ hàng năm với mức phí được quy định tùy theo mô hình hoạt động và doanh thu, trừ một số đơn vị thuộc diện được miễn thuế.
  • Ai là người đại diện cho công ty hợp danh?
    Việc lựa chọn người đại diện theo pháp luật cho công ty hợp danh không bị giới hạn như các loại hình doanh nghiệp khác, người này sẽ thay mặt công ty hợp danh thực hiện các quyền và nghĩa vụ trên pháp luật.
  • Người đại diện theo Pháp luật của công ty có quyền và trách nhiệm gì?
    Người đại diện theo Pháp luật đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền, nghĩa vụ phát sinh từ các giao dịch của doanh nghiệp, có thể có một hoặc nhiều người tùy theo loại hình công ty.
  • Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm bị xử lý thế nào?
    Dù cố ý hoặc vô ý làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cũng đều sẽ bị xử phạt. Tùy vào mức độ nghiêm trọng của hành vi mà có thể áp dụng mức phạt hành chính hoặc hình sự.
  • Không có giấy phép lái xe bị phạt như thế nào?
    Theo Nghị định 46/2016/NĐ-CP thì người điều khiển phương tiện giao thông các loại mà không có giấy phép lái xe sẽ bị phạt tiền hoặc có thể vừa bị phạt tiền, vừa bị tạm giữ phương tiện đến 07 ngày.
  • Luật hình sự về tội mua bán người
    Hình thức xử phạt đối với tội danh mua bán người được Nhà nước quy định tại điều 150 Bộ luật hình sự năm 2015 và Luật sửa đổi bổ sung số 12/2017/QH14 rất rõ ràng và chi tiết.
  • Thực trạng buôn bán phụ nữ ở Việt Nam
    Phần lớn nạn nhân của các vụ buôn bán người ở Việt Nam là phụ nữ thuộc các vùng sâu vùng xa, nghèo khổ, trình độ học vấn và khả năng hiểu biết còn hạn hẹp. Đa số họ bị bán sang Trung Quốc để làm nô lệ, lấy nội tạng,….
  • Nguyên nhân phát sinh tranh chấp đất đai phổ biến
    Tranh chấp đất đai có thể phát sinh bởi rất nhiều nguyên nhân, bao gồm cả những nguyên nhân khách quan và chủ quan như: do cơ chế quản lý của Nhà nước, mâu thuẫn lợi ích cá nhân, bồi thường chưa thỏa đáng,….
  • Khái niệm về tranh chấp đất đai
    Tranh chấp đất đai là vấn đề thường xuyên xảy ra hiện nay, đặc biệt là ở vùng nông thôn, đất rộng. Có thể hiểu tranh chấp đất đai bao gồm việc tranh chấp quyền sử dụng đất, ranh giới đất hay sử dụng tài sản trên đất.
Tin nổi bật

Chủ đề tìm kiếm